południowe
Język tamilski
Zasięg języka tamilskiego
| தமிழ் (tamil) | |
| Obszar | głównie Indie i Sri Lanka |
| Liczba mówiących | ok. 68 mln |
| Klasyfikacja genetyczna | Języki drawidyjskie południowe Język tamilski |
| Pismo | tamilskie |
| Status oficjalny | |
| język urzędowy | Indie (Tamil Nadu), Sri Lanka, Singapur |
| Kody języka | |
| ISO 639-1 | ta |
| ISO 639-2 | tam |
| ISO 639-3 | tam |
| Występowanie | |
|
Zasięg języka tamilskiego |
|
| W Wikipedii | |
| Zobacz też: język, języki świata |
|
|
|
|
|
|
|
Język tamilski (tamil), tamilski: தமிழ் (tamizh) – język z rodziny drawidyjskiej, jej grupy południowej. Drugi, obok języka telugu, pod względem liczby użytkowników język tej rodziny – posługuje się nim około 65 mln Tamilów. Zamieszkują oni głównie południowoindyjski stan Tamil Nadu (60 mln) oraz wyspę Cejlon (4 mln). Językiem tym posługuje się także ponad milion emigrantów tamilskich w Malezji i Singapurze. Język urzędowy Singapuru, Sri Lanki i stanu Tamil Nadu.
Tamilski język literacki wykształcił się już w I w. n.e. Do zapisu używa się odrębnego południowoindyjskiego pisma (tamilskiego).
Spis treści |
| krótkie | długie | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| przednie | centralne | tylne | przednie | centralne | tylne | |
| wysokie | i | u | iː | uː | ||
| இ | உ | ஈ | ஊ | |||
| średnie | e | o | eː | oː | ||
| எ | ஒ | ஏ | ஓ | |||
| niskie | a | (ai) | aː | (aw) | ||
| அ | ஐ | ஆ | ஒள | |||
W przeciwieństwie do większości języków indyjskich, w tamilskim nie ma rozróżnienia spółgłosek przydechowych i nieprzydechowych.
| wargowe | zębowe | dziąsłowe | retrofleksywne | podniebienne | tylnojęzykowe | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| zwarte | p (b) | t̪ (d̪) | ʈ (ɖ) | tʃ (dʒ) | k (g) | |
| ப | த | ட | ச | க | ||
| nosowe | m | n̪ | ṉ | ɳ | ɲ | ŋ |
| ம | ந | ன | ண | ஞ | ங | |
| uderzeniowe | ɾ̪ | |||||
| ர | ||||||
| drżące | r | |||||
| ற | ||||||
| półotwarte centralne | ʋ | ɻ | j | |||
| வ | ழ | ய | ||||
| półotwarte boczne | l̪ | ɭ | ||||
| ல | ள |
Z punktu widzenia typologicznego tamilski jest językiem aglutynacyjnym, relacje gramatyczne odzwierciedlane są za pomocą systemu sufiksów i postpozycji.
Tamilski jest językiem typu SOV, czyli czasownik występuje zwykle na końcu zdania. Jednak składnia języka jest dość elastyczna i może on pojawiać się także w innych miejscach, powodując subtelne różnice w znaczeniu.
Tamilski preferuje postpozycję w stosunku do prepozycji. Podmiot zdania nie musi być wyrażony bezpośrednio (podmiot gramatyczny), może pozostać domyślny. Nie jest też obowiązkowe występowanie zarówno orzeczenia, jak i dopełnień. Zdanie może składać się jedynie z czasownika (np. muṭintuviṭṭatu – ukończony) lub tylko z podmiotu i dopełnienia (atu eṉ vīṭu – to [jest] mój dom). Język tamilski nie posiada łącznika, a więc formy osobowej czasownika być, służącej do łączenia cech obiektu z samym obiektem w ramach zdania.
Zasób leksykalny w większej części drawidyjski, istnieje pewna ilość zapożyczeń z sanskrytu, języków munda i innych. W odróżnieniu od innych języków drawidyjskich stopień sanskrytyzacji słownictwa jest stosunkowo niewielki.
Pismo tamilskie to alfabet sylabiczny, a więc jeden znak oznacza jedną sylabę. Większość znaków składa się z elementu spółgłoskowego i samogłoskowego, choć istnieją też grafemy oznaczające samodzielne samogłoski. Alfabet tamilski zawiera 12 elementów samogłoskowych, 18 spółgłoskowych, co daje razem 276 znaków kombinowanych. Oprócz tego jest też 5 znaków grantha, służących do zapisu słów zapożyczonych z sanskrytu.
|
|||||||||||
