Ten artykuł dotyczy miasta w Polsce. Zobacz też: inne znaczenia słowa Sopot.

Sopot
Molo w Sopocie - widok z latarni morskiej
Herb Sopotu Flaga Sopotu
Województwo	pomorskie
Powiat	miasto na prawach powiatu
Gmina • rodzaj	Sopot miejska
Założono	VIII wiek
Prawa miejskie	8 października 1901
prezydent	Jacek Karnowski
Powierzchnia	17,31 km²
Wysokość	0,0-152,2 m n.p.m.
Ludność (30.06.2009) • liczba • gęstość • aglomeracja	38 619[1] ▼ 2258[2] os./km² Trójmiasto
Strefa numeracyjna	58
Kod pocztowy	81-701 do 81-878
Tablice rejestracyjne	GSP
Położenie na mapie Polski Sopot
54°26'N 18°33'E / 54.433, 18.55Współrzędne: 54°26'N 18°33'E / 54.433, 18.55
TERC (TERYT)	2264011
SIMC	0934783
Miasta partnerskie	Aszkelon (Izrael) Frankenthal (Niemcy) Karlshamn (Szwecja) Næstved (Dania) Peterhof (Rosja) Ratzeburg (Niemcy) Southend-on-Sea (Wielka Brytania) Zakopane (Polska)
Hasło promocyjne: Kurort pełen życia
Urząd miejski ul. Kościuszki 25-27 81-704 Sopot
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta

Molo w Sopocie - najdłuższe drewniane molo w Europie 512 metrów

Plaża - kutry rybackie

Latarnia morska jest udostępniona do zwiedzania

Zakład balneologiczny W Zakładzie Balneologicznym można skorzystać ze zdrowotnych kąpieli solankowych oraz inhalacji.

Plac Zdrojowy przed molo widziany z latarni morskiej. Po lewej odbudowa Domu Zdrojowego, w środku budowa hotelu Sheraton

Kościół garnizonowy św. Jerzego w Sopocie

Pomnik AK w parku im. sanitariuszki Inki

Grand Hotel Sopot by Sofitel

Krzywy Dom w Sopocie

Muzeum Sopotu, wcześniej rezydencja władz partyjno-rządowych PRL (1945-1983)

Poczta w Sopocie (z prawej strony zdjęcia)

Sopot (kaszb. Sopòt lub też Sopòtë, Copòtë, Copòt, niem. Zoppot)^[3] – miasto w północnej Polsce nad Zatoką Gdańską (Morze Bałtyckie), położone pomiędzy Gdańskiem i Gdynią, z którymi tworzy Trójmiasto. Szerzej, wraz z Pruszczem Gdańskim, Redą, Rumią i Wejherowem jest elementem aglomeracji gdańskiej. Sopot jest najmniejszym pod względem ludności powiatem grodzkim w Polsce.

Sopot jest popularnym kurortem nadmorskim, miastem uzdrowiskowym, po II wojnie światowej znanym z organizowanych tam od 1961 w Operze Leśnej konkursów piosenki Sopot Festival.

Miasto posiada najdłuższe w Europie molo o drewnianej konstrukcji.

W latach 90. XX Sopot dynamicznie się rozwijał dzięki walorom turystycznym^{[potrzebne źródło]}. Po reformie administracyjnej w 1999 Sopot w drodze wyjątku otrzymał uprawnienia miasta na prawach powiatu (przysługujące nominalnie miastom o liczbie ludności powyżej 100 tys.). Może także poszczycić się najniższym w Polsce stopniem bezrobocia wynoszącym 1,9% (ok. 300 osób)^[4]

Według danych z 30 czerwca 2009 , miasto miało 38 619 mieszkańców.

[edytuj] Historia (kalendarium)

 Osobny artykuł: Historia Sopotu.

• Od VIII do 1. poł. X stał tu gród - obecnie zrekonstruowany (Grodzisko w Sopocie).
• 1283 - pojawiła się pierwsza wzmianka o miejscowości Sopoth w akcie donacyjnym księcia pomorskiego Mściwoja II na rzecz klasztoru cystersów w Oliwie.
• 1798 - hrabia Kajetan Sierakowski wybudował pierwszy dom letniskowy.
• 1819 - Karol Wegner wybudował pierwsze kąpielisko morskie.
• 1823 - Jan Jerzy Haffner, były lekarz armii napoleońskiej, wzniósł Zakład Kąpielowy. W ciągu następnych lat powstały kolejne budynki uzdrowiskowe – Dom Zdrojowy, Łazienki Południowe i Łazienki Północne.
• 1870 - do Sopotu dotarła kolej (linia kolejowa Gdańsk - Słupsk - Koszalin, później do Berlina).
• 1898 - otwarto tor wyścigów konnych.
• Dekretem cesarskim z 8 października 1901 miejscowość otrzymała prawa miejskie – ich uroczyste nadanie miało miejsce 1 kwietnia 1902.
• W latach 1919-1939 Sopot znajdował się w granicach Wolnego Miasta Gdańska, 1939-1945 III Rzeszy.
• Wojska radzieckie wkroczyły do Sopotu 23 marca 1945 obchodząc się z nim dosyć łagodnie – zniszczeniu uległo 135 budynków, co stanowiło 10% ówczesnej zabudowy.
• 1945 - nastąpiło wcielenie Sopotu do Polski; pozostała w mieście ludność niemiecka zostaje wysiedlona
• Między 1945 a 1975 miasto było siedzibą powiatu, w 1945 również władz wojewódzkich.

[edytuj] Toponimia

Pierwotna nazwa brzmiała 'Sopoty'^{[potrzebne źródło]}, jednak nie była jednoznacznie ustalona forma dopełniacza: 'Sopot' czy 'Sopotów' (analogiczne do nazwy miasta Tychy). Zmiana nazwy na liczbę pojedynczą rozwiązała ten problem.

[edytuj] Turystyka

[edytuj] Zabytki i obiekty turystyczne

 Osobny artykuł: Zabytki Sopotu.

• cmentarz żydowski z 1913, ul. Malczewskiego, wpisany do rejestru zabytków 30 listopada 1983^[5]
• Kościół Zbawiciela - kościół parafii ewangelicko-augsburskiej, zbudowany w latach 1913-1919, wpisany do rejestru zabytków 12 sierpnia 1976^[5]
• Zakład Balneologiczny, wpisany do rejestru zabytków 18 maja 1982^[5]
• ul. Bohaterów Monte Cassino o długości 635 m; wcześniejsze nazwy: do 1945 - Seestraße (Morska), 1945-1956 - Konstantego Rokossowskiego
• grodzisko wczesnośredniowieczne, ul. Haffnera
• Latarnia Morska
• molo spacerowe drewniane, z XIX/XX
• Opera Leśna z 1909, w okresie międzywojennym popularność zdobyła dzięki organizowanym tutaj Festiwalom Wagnerowskim, w okresie powojennym – międzynarodowym festiwalom piosenki
• Krzywy Domek
• plaże nad Zatoką Gdańską
• Trójmiejski Park Krajobrazowy - park krajobrazowy, utworzony 3 maja 1979
  • Wielka Gwiazda - skrzyżowanie dróg spacerowych na obszarze Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego

[edytuj] Imprezy cykliczne

Lista imprez cyklicznych odbywających się w Sopocie:

• Międzynarodowy Sopot Festival, którego organizatorem od 2005 jest telewizja TVN
• Festiwal Jedynki, którego organizatorem był TVP1 (od 2007 impreza nie odbywa się)
• Sopot Hit Festiwal, którego organizatorami są TVP2 i Radio Eska
• TOPtrendy, którego organizatorem jest telewizja Polsat
• Sopot Film Festival, międzynarodowy festiwal filmowy (odbywa się od 2001 roku)

[edytuj] Baza noclegowa

W Sopocie są 3 hotele pięciogwiazdkowe (tj. Sofitel Grand, Sheraton Sopot, Rezydent) oraz 2 czterogwiazdkowe (Haffner, Opera).

[edytuj] Komunikacja

 Osobny artykuł: Sopot (stacja kolejowa).

• 1864 - uruchomienie pierwszego środku transportu miejskiego - omnibusu konnego na trasie Gdańsk - Sopot przez firmę „Thiel, Goldwied und Hadlich”
• 1870 - do miasta dociera kolej
• 1926 - uruchomienie pierwszej linii autobusowej z Gdańska do Sopotu przez firmę „Danziger Verkehrsgesellschaft”
• do 1927 funkcjonowało nieopodal Łazienek Południowych lądowisko hydroplanów, z którego utrzymywano rozkładową komunikację lotniczą m.in. z Niemcami
• 1928 - 1934 - utrzymywanie linii autobusowej z Gdyni do Sopotu przez firmę „Władysław Szandrach”
• 1929 - 1930 - utrzymywanie linii autobusowej z Gdyni przez Towarzystwo Komunikacji Autobusowej
• 1930 - 1939 - utrzymywanie linii autobusowej z Gdyni przez Miejskie Towarzystwo Komunikacyjne
• 1940 - 1942 - utrzymywanie linii autobusowej Gdańsk-Gdynia przez firmę „Danziger Elektrische Strassenbahn AG”
• 1942 - 1945 - utrzymywanie linii autobusowej Gdańsk-Gdynia przez firmę „Verkehrsbetriebe Danzig Gotenhafen”
• 1945 - uruchomienie linii autobusowej Gdańsk-Gdynia
• 1946 - 1953 do Sopotu docierała linia tramwajowa nr 7 z Gdańska
• 1947 - otwarcie połączenia trolejbusowego z Gdyni

[edytuj] Teatry

• Scena Kameralna Teatru Wybrzeże
• Teatr Atelier im. Agnieszki Osieckiej
• Sopocka Scena Off de Bicz

[edytuj] Kina

• Kino Polonia
• Multikino Sopot (od 2009 roku)
• DKF Kurort (od X.2009 projekcje odbywają się w salach Multikna Sopot)

[edytuj] Pomniki

• doktora Jana Jerzego Haffnera
• Adama Mickiewicza
• Armii Krajowej
• Danuty Siedzikówny "Inki"
• Esperantystów
• Fontanna z posągiem rybaka
• Fryderyka Chopina
• Jana Pawła II
• Marynarzy
• Mieszkańców Sopotu
• Powrót Sopotu do Polski
• Sopockiego Parasolnika
• Sportowców
• Wojenny (żołnierzy radzieckich)

[edytuj] Kościoły

kościoły katolickie zobacz też: archidiecezja gdańska

• Kościół garnizonowy św. Jerzego, ul. Kościuszki 1, wcześniej św. Zbawiciela
• Kościół parafialny św. Andrzeja Boboli, ul. Powstańców Warszawy 15
• Kościół parafialny św. Bernarda, ul. Abrahama 41-43
• Kościół parafialny Zesłania Ducha Świętego, ul. Kujawska 50-52
• Kościół parafialny NMP Gwiazdy Morza, ul. Kościuszki 19
• Kościół parafialny Najświętszego Serca Pana Jezusa, ul. Malczewskiego 18
• Kościół parafialny św. Michała Archanioła, ul. 3 Maja 38a

kościoły protestanckie

• Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP, Kościół św. Zbawiciela, ul. Parkowa 5 (luteranie)
• Kościół Chrystusowy, ul. Obrońców Westerplatte 21 (Uczniowie Chrystusa/Campbellici)
• Kościół Chrześcijan Baptystów, ul. Chopina 32
• Kościół Chrześcijan Dnia Sobotniego, ul. Sikorskiego 6/4

Inne

• Kościół Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich, ul. Grunwaldzka 23/3 (Mormoni)
• Sala Królestwa Świadków Jehowy.

[edytuj] Polityka

[edytuj] Władze do 1945 roku

• 1902-1905 – dr Volkmar von Wurmb, burmistrz
• 1905-1908 – dr Johannes Kollath, burmistrz
• 1908 – baron von Gagern, burmistrz komisaryczny
• 1908-1919 – Max Woldmann, burmistrz
• 1919-1930 – dr Erich Laue, burmistrz, od 1920 również starosta sopocki, od 1923 nadburmistrz
• 1930-1934 – dr Hermann Lewerenz, nadburmistrz
• 1934-1936 – dr Wilhelm Fließbach, nadburmistrz
• 1936-1941 – Erich Temp, nadburmistrz komisaryczny, od 1939 również starosta Sopot-Gdynia
• 1942 – Gerchard Koß, p.o. burmistrz
• 1942 – Schröder
• 1942-1945 – funkcję nadburmistrza pełnili p.o. prezydenci policji m. Gdańska

[edytuj] Władze od 1945 roku

• 1945 – Henryk Michniewicz, burmistrz, od 1945 prezydent
• 1945 – Tadeusz Soboń, prezydent
• 1946 – Antoni Turek, prezydent
• 1946-1948 – Leonard Wierzbicki, prezydent
• 1948 – Srebrnik, prezydent
• 1948 – Bolesław Śliwiński, prezydent
• 1948-1949 – Jan Kapusta, prezydent
• 1949-1950 – Piotr Nowak, prezydent
• 1950-1952 – Alfred Müller, prezydent, od 1950 przew. Miejskiej Rady Narodowej
• 1952-1954 – Hieronim Kozieł, przewodniczący
• 1954-1958 – Roman Kosznik, przewodniczący
• 1958-1965 – Stanisław Podraszko, przewodniczący
• 1965-1969 – Zenon Bancer, przewodniczący
• 1969-1978 – Bolesław Robakowski, przewodniczący, od 1973 prezydent
• 1978-1981 – Lech Świątkowski, prezydent
• 1981-1984 – Cezary Dąbrowski, prezydent
• 1984-1990 – Andrzej Plona, prezydent
• 1990-1992 – Henryk Ledóchowski, pierwszy demokratycznie wyłoniony prezydent miasta Sopotu
• 1992-1998 – Jan Kozłowski, prezydent
• 1998-nadal Jacek Karnowski, prezydent

[edytuj] Sopocianie

 Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani z Sopotem.

[edytuj] Honorowe Obywatelstwa Sopotu

Ta sekcja wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji od 2009-03. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

• Tadeusz Gocłowski - arcybiskup senior gdański
• Władysław Bartoszewski - 2007 polityk, działacz społeczny, historyk, dziennikarz, pisarz
• Izabela Sierakowska-Tomaszewska - 2001
• Elżbieta Duńska-Krzesińska - 2001 lekkoatletka
• Seweryn Krajewski - 2001 muzyk
• Czesław Miłosz - 2001 poeta
• Andrzej Dudziński - 2001 grafik
• Lech Wałęsa - 1995 polityk
• Franciszek Mamuszka - 1983 krajoznawca polski
• Roman Heising - 1982
• Marian Mokwa - 1979 malarz
• Władysław Wagner - 1928 żeglarz
• August von Mackensen - 1915 feldmarszałek niemiecki

[edytuj] Edukacja

• Uniwersytet Gdański
  • Wydział Zarządzania, ul. Armii Krajowej 101; do 1969 część Wyższej Szkoły Ekonomicznej, następnie Wydział Ekonomiki Produkcji UG
  • Wydział Ekonomiczny, ul. Armii Krajowej 119-121; do 1969 część Wyższej Szkoły Ekonomicznej, następnie Wydział Ekonomiki Transportu UG
• Sopocka Szkoła Wyższa, ul. Kościuszki 47; do 2008 jako Wyższa Szkoła Finansów i Rachunkowości w Sopocie
• Europejska Szkoła Hotelarstwa, Turystyki i Przedsiębiorczości, ul. Zamkowa Góra 25; wcześniej jako Wyższa Szkoła Wychowania Fizycznego i Turystyki
• Wydział Zamiejscowy Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej, ul. Polna 16-20
• Sopocka Szkoła Zarządzania
• Zespół Szkół nr 1 im. Marii Skłodowskiej-Curie
  • I Liceum Ogólnokształcące
  • Gimnazjum nr 1
  • Lokalna Akademia Informatyczna przy ZSO 1
• II Liceum Ogólnokształcące
• III Liceum Ogólnokształcące
• Sopocka Akademia Tenisowa - Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcące
• Zespół Szkół Handlowych
• Sopockie Szkoły Autonomiczne (Sopocka Autonomiczna Szkoła Podstawowa, Sopockie Autonomiczne Gimnazjum, Sopockie Autonomiczne Liceum)
• Gimnazjum nr 2
• Zespół Szkół nr 3
  • Szkoła Podstawowa z Oddziałami Sportowymi nr 7
  • Gimnazjum Sportowe nr 3

[edytuj] Sport

• Uczniowski Klub Sportowy "Siódemka" - koszykówka i sporty wodne
• Sopocki Klub Jeździecki
• Sopocki Klub Lekkoatletyczny
• Mini Golf Club Sopot – Minigolfowy klub sportowy
• MKS Ogniwo Sopot - Ekstraliga Rugby (wielokrotny mistrz Polski w różnych kategoriach wiekowych)
• Trefl Sopot – zespół koszykówki mężczyzn (Mistrz Polski 2004, 2005, 2006, 2007, 2008)
• Trefl Sopot - zespół siatkówki żeńskiej występujący w pierwszej lidze siatkówki kobiet
• SPK - Sopocki Potok Kamionka - Stowarzyszenie Sportowe (Piłka Nożna, Siatkówka - III liga mężczyzn)
• Pomorskie Stowarzyszenie Sportowe Jantar Sopot – zespół piłkarski mężczyzn
• PDP Karlikowo Sopot - drużyna piłkarska mężczyzn
• Klub Piłkarski Sopot – V liga PomZPN
• Sopocki Klub Żeglarski Hestia Sopot
• SSK Navigo Sopot Sopocka Szkoła Katamaranów Navigo i Uczniowski Klub Sportowy Navigo
• SSKiR - Sopockie Stowarzyszenie Kulturystyki i Rekreacji
• Sopot Curling Club Wa ku'ta
• Sopocki Klub Hokejowy - SKH Mad Dogs Sopot
• Sekcja pływacka MOSiR Sopot
• Klub Uczelniany AZS SSW Sopot - przy Sopockiej Szkole Wyższej

[edytuj] Zobacz też

• Komunalny Związek Gmin "Dolina Redy i Chylonki"
• Metropolitalny Związek Komunikacyjny Zatoki Gdańskiej
• Synagoga w Sopocie
• Cmentarz żydowski w Sopocie

Przypisy

[edytuj] Linki zewnętrzne

Zobacz hasło Sopot w Wikisłowniku

• strona Urzędu Miasta Sopot
• Projekt Dawny Sopot – zachowanie dziedzictwa kulturowego miasta
• Secesyjny Sopot – wirtualny przewodnik po zabytkach
• Mapy: Autopilot • Google Maps • Targeo • Zumi
• Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi

p • d • e Województwo pomorskie Powiaty grodzkie Gdańsk • Gdynia • Słupsk • Sopot Powiaty ziemskie bytowski • chojnicki • człuchowski • gdański • kartuski • kościerski • kwidzyński • lęborski • malborski • nowodworski • pucki • słupski • starogardzki • sztumski • tczewski • wejherowski

p • d • e Podział administracyjny Sopotu Dzielnice administracyjne Brodwino • Dolny Sopot • Górny Sopot • Kamienny Potok • Karlikowo • Świemirowo Osiedla Gręzowo • Leśna Polana • Osiedle Mickiewicza • Przylesie • Stawowie