Ten artykuł dotyczy polityka. Zobacz też: inne artykuły o osobach naszących to imię i nazwisko.

Grób Władysława Kowalskiego na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie, 23 lipca 2008

Władysław Kowalski (ur. 26 sierpnia 1894 we wsi Paprotnia w pow. Rawa Mazowiecka, zm. 14 grudnia 1958 w Warszawie) – działacz polityczny, publicysta, literat. Używał pseudonimów Sałas, Bartłomiej Zarychta i Stanisławski.

[edytuj] Życiorys

Syn fornala, uzyskał wykształcenie podstawowe (3 klasy), które uzupełniał jako samouk. Wieloletni działacz partii ludowych, należał kolejno do: PSL "Wyzwolenie" (od 1918), Niezależnej Partii Chłopskiej (1925–1927), Zjednoczenia Lewicy Chłopskiej "Samopomoc" (1927–1931), SL "Wola Ludu" (1944), SL (od 1945), ZSL (od 1949). Był także członkiem Komunistycznej Partii Polski (od 1928) i PPR (od 1942).

Należał do kierownictwa części z tych partii – w latach 1926–1927 członek Komitetu Centralnego Niezależnej Partii Chłopskiej; w latach 1944–1945 wiceprezes Zarządu Głównego SL "Wola Ludu"; w latach 1945–1949 członek Rady Naczelnej i Naczelnego Komitetu Wykonawczego SL; w 1945 wiceprezes NKW SL; w latach 1948–1949 prezes Rady Naczelnej SL; od 1949 członek Naczelnego Komitetu Wykonawczego ZSL; a w latach 1949–1956 członek Prezydium i prezes NKW ZSL.

Podczas I wojny światowej służył w armii rosyjskiej, następnie w Legionie Puławskim. W okresie międzywojennym działał jako publicysta i literat, był bliski radykalnym nurtom chłopskim. Uczestnik ruchu konspiracyjnego w okresie II wojny światowej. W grudniu 1943 był współtwórcą KRN, w latach 1944–1945 członkiem Prezydium KRN, w 1945 I zastępcą prezydenta KRN. W latach 1945–1947 minister kultury i sztuki, w latach 1947–1952 marszałek Sejmu Ustawodawczego, a w latach 1947–1956 członek Rady Państwa.

W latach 1943–1956 poseł do KRN, na Sejm Ustawodawczy oraz Sejm PRL I kadencji, w latach 1945–1947 przewodniczący Klubu Poselskiego SL w KRN.

Pierwsze felietony, opowiadania i wiersze publikował w tygodniku "Samopomoc Chłopska", którego był redaktorem w latach 1928–1931. W 1933 był współzałożycielem zespołu literackiego "Przedmieście".

Zmarł śmiercią samobójczą.

[edytuj] Wybrane utwory

[edytuj] Powieści

• Chłopi z Marchat (1930),
• W Grzmiącej (1936),
• Rodzina Mianowskich (1938) .

[edytuj] Opowiadania

• Dalekie i bliskie (1948),
• Bunt w Starym Łęku (1951),
• Bestia (1951),
• Wino (1966).

Ukazał się także jego Wybór pism publicystycznych (1967).

p • d • e Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej W dniu zaprzysiężenia Edward Osóbka-Morawski • Władysław Gomułka • Stanisław Mikołajczyk • Konstanty Dąbrowski • Tadeusz Kapeliński p.o. • Michał Kaczorowski • Władysław Kiernik • Władysław Kowalski • Franciszek Litwin • Stefan Matuszewski • Hilary Minc • Jan Rabanowski • Stanisław Radkiewicz • Wincenty Rzymowski • Jan Stańczyk • Jerzy Sztachelski • Henryk Świątkowski • Mieczysław Thugutt • Stanisław Tkaczow • Czesław Wycech • Michał Rola-Żymierski Późniejsi członkowie rządu Józef Cyrankiewicz • Stefan Jędrychowski • Adam Kuryłowicz • Józef Putek • Feliks Widy-Wirski p.o.

p • d • e Członkowie Rady Państwa Polski Ludowej 1947-1952 Wacław Barcikowski • Franciszek Jóźwiak • Henryk Kołodziejski • Wladysław Kowalski • Józef Niećko • Stanisław Szwalbe • Roman Zambrowski • Aleksander Zawadzki • Michał Rola-Żymierski

p • d • e Marszałkowie Sejmu Polski Ludowej Władysław Kowalski • Jan Dembowski • Czesław Wycech • Dyzma Gałaj • Stanisław Gucwa • Roman Malinowski • Mikołaj Kozakiewicz

p • d • e Ministrowie kultury i sztuki Polski Ludowej Wincenty Rzymowski • Edmund Zalewski • Władysław Kowalski • Stefan Dybowski • Włodzimierz Sokorski • Karol Kuryluk • Kazimierz Rusinek (kierownik) • Tadeusz Galiński • Lucjan Motyka • Czesław Wiśniewski (kierownik) • Stanisław Wroński • Józef Tejchma • Janusz Wilhelmi (kierownik) • Jan Mietkowski • Zygmunt Najdowski • Józef Tejchma • Kazimierz Żygulski • Aleksander Krawczuk